Anadolu tarihinin önemli bir parçası olan Troia Savaşları’nın destansı bir dille anlatıldığı, eski çağların büyük ozanı Homeros’un yapıtı İlyada’da anlatılan olayların kabartmalarında betimlendiği Gülpınar- Apollon Smintheus Tapınağı restorasyon çalışmaları 1998 yılından beri Efes Pilsen’in katkılarıyla sürdürülüyor.

 

Anadolu’daki tapınakların en önemlilerinden biri olan Apollon Smintheus Tapınağı gerek mimarisi gerekse heykeltraşlık eserleri ile önemli bir yere sahip. Ünlü mimar Alabanda’lı Hermogenes’in  öğrencisi mimar veya mimarlar tarafından İon düzeninde inşa edilen kutsal alan 24x43 m. ölçülerine , 8x14 sütun dizisine sahip. Tapınak, naos adı verilen ve sadece rahiplerin girebildiği kutsal odasında tanrının kült heykelinin yer aldığı üç ayrı bölümden oluşuyor.

 

Akhalar ile Troia’lıların büyük savaşında Anadolu’luların yanında yer alan Apollon’a şükranlarını sunmak için Troas’lılar tarafından İ.Ö. II. yüzyılda yapılan tapınak, destandaki bu savaşı resimsel olarak bir mimari yapıda anlatmasıyla,  tek örnek olarak dikkatleri üzerine çekiyor. Troas kıyılarında Apollon'a küçük sunaklarda tapınıldığı ve onurlandırıldığı görülür.  Ancak Gülpınar'daki tapınak  yörenin en görkemli bilicilik merkezidir.

       

1886 yılında ilk araştırmaların gerçekleştirildiği tapınak, taş ocağı ve kireç ocağı olarak kullanılarak tahrip edilmesinin yanında üzerine inşa edilen zeytinyağı fabrikası ile de iyice algılanamaz bir hale getirilir. 1980 yılından itibaren Arkeolog Prof. Dr. Coşkun Özgünel başkanlığında başlatılan sistematik kazı çalışmaları, 1989 yılından bu yana restorasyon çalışmaları ile birlikte sürdürülüyor. 1998 yılından beri ise restorasyon çalışmalarına Efes Pilsen’in katkılarıyla devam ediliyor.

 

Bugüne kadar yapılan çalışmalarla korunabilen kadarıyla tamamen ortaya çıkarılan Gülpınar Apollon Smintheus Tapınağı, restorasyon projesinin devamında tüm görkemiyle algılanabilir hale gelecek ve Efes Pilsen’in katkıları ile yeniden gün ışığına çıkarılacak.