Columna Caelatae

Kabartmalı Sütun Tamburları

 

           

 

1. Columna caelata: Çok tahrip olmasına karşın üzerinde yer alan figürleriyle, Homeros dizelerinin  başladığı ilk örnekte; iki erkek, onbir kadın betimlemesi kabartma biçiminde yontulmuştur. İnsan figürlerinin hiçbirinde baş ele geçirilememiştir. Bu nedenle, tambur üzerindeki figürlerin kime ait olduğunun saptanması zordur. Bu zorluğun aşılmasında yine Homeros’un anlatılarının büyük katkısı olacaktır. Aynı yorumlama Smintheion’un tüm plastik eserleri için de  geçerlidir.

      

Figürlerden  birbirlerini izleyen üç tanesi çok tahrip olmuştur. Diğer on figürün durumlarının iyi olması, konunun saptanmasında bize yardımcı olur. Homeros’un İlyada ve Odysseia destanları esin perileri olan Musa’lara seslenerek başlar. Korunagelen khiton giysili kadın betimlemeleri dokuz genç Musa’yı, yarı çıplak vaziyette olasılıkla sağ eli ile szepter’ini (asa) tutan erkek ise Zeus’u tasvir eder. Çok tahrip olan üç figürden biri, izlenebilen ayrıntıları ile elinde meşale tutan kısa giysili bir kadına aittir. Kısa elbisesi ve sağ elinde tuttuğu meşalesi ile kadının Apollon’un kız kardeşi Artemis olmalıdır. Diğer iki figürden birinin Musa’larla olan ilişkisi de göz önünde tutulursa,  Apollon;  üçüncü figürün ise tanrısal ailenin kadını, Zeus’un eşlerinden biri, çocukların anası Leto olmalıdır. Silindirik alanda sıralanan figürlerin başlangıcını Zeus ile başlatırsak, tanrının sağında ve solunda Musa’ların, aralarında kalan alanda ise aileden Artemis, Leto  ve Apollon’un betimlendiğini görürüz.

      

 

2. Columna caelata:  İkinci Columna caelata üzerinde hemen hemen tümü tahrip olmuş altı figür izlenmektedir.

 

I. Sahne: Khryses  Agamemnon’un önünde duruyor ve kızı Khryseis’i Mykenai kralından geri istiyor. Ancak arzusu Agamemnon tarafından reddedilir. Agamemnon Apollon’un rahibi Khryses’in kızı Khryseis’i  Khryse’den kaçırır.

 

II. Sahne: Khryses’in  yakarışı sonrası Apollon Smintheus, rahibinin prestijini korumak için, Yunan ordularının üzerine vebayı salar. Bunun üzerine Akhilleus Agamemnon’a, Khryses’in kızını babasına geri vermesini ve istenenin yapılmasını telkin eder. Agamemnon geri vermenin kararını verir, ancak aynı zamanda Akhilleus’un sevgilisini kendisine yedek odalık olarak alır. İşte bu yüzden Akhilleus’un büyük öfkesine neden olan olaylar böyle gelişir. Smintheion ikinci Columna caelata’sında bu konu anlatılır.

 

3. Columna caelata:  Üçüncü Columna caelata üzerinde sekiz tane oldukça kolay tanımlanabilecek insan, ile dört hayvan  ve  çok tahrip olmuş iki insan betimlemeleri yer alır. Ondört figürden oluşan bu kabartmalı sütun üzerinde, 2.Columna caelata da olduğu gibi, olasılıkla yine İlyada’dan iki mitolojik konu betimlenmiştir. İki ayrı konunun betimlenmesi, olayın önemini vurgular. Ancak ikinci örnekte olduğu gibi, birbirlerini izleyen olaylar aynı tamburda işlenmemiştir.

 

I. Sahne:  Odysseus  yanındaki arkadaşı ile koyunları tapınağa götürüyor, arkasında genç bir adam, elinde gümüş kanne, onu izleyen, omuzunda kurban taşıyan  ve iki boğa, arkasında tahrip olmuş iki figür ve boğaların önünde duran genç kız , altar ve basamağı üzerinde rahibe  yer alır.

 

II. Sahne:  Thetis’in  Zeus’a  gitmesi, oğluna yapılan haksızlık, Zeus’un kızına Akhilleus için söz vermesi.

      

Akhalı kahin  Kalkhas’ın kehanetinden sonra, Agamemnon Khryseis’i rahip babasının yanına yollar. Kızı tapınağın bulunduğu Khryse’ye (?) İthaka kralı akıllı Odysseus ve arkadaşlarından oluşan bir ekip getirir ve kutsal alandaki altarda tanrı Apollon’a kurbanlarda bulunurlar. Apollon bu onur verici libasyonlardan sonra Akha ordusu üzerindeki veba kıranını kaldırır. Rahip Khryses de kızı geldikten sonra kıranın kaldırılmasını Apollon’dan  ister.  Agamemnon Khryseis’i geri gönderir, ordu üzerindeki veba kıranının bitmesini sağlar, ancak bu sefer can arkadaşının odalığı Briseis’i Akhilleus’un elinden alarak, onun büyük öfkesine neden olur.